İçeriğe geç
RenoktaRenokta

MES nedir? ERP'den farkı ve ISA-95 katmanları

MES (Üretim Yürütme Sistemi), üretimi sahada anlık izleyen ve yöneten yazılımdır. ERP işi planlar, MES ise o planın atölyede nasıl gerçekleştiğini gösterir.

Demo talep et

Renokta Ekibi ·

Bir enjeksiyon makinesinin yanındaki dokunmatik panelde canlı süreç grafiği.
ISA-95 ile MES'in yeri
Makine vesensörPLC veSCADAMESERP
  1. 1. Makine ve sensörFiziksel prosesten ham veri üretilir.
  2. 2. PLC ve SCADAMakineyi kontrol eder ve operatöre gösterir.
  3. 3. MESÜretimi anlık izler, kaydeder ve yönetir.
  4. 4. ERPSipariş, stok ve finans planlamasını yapar.

MES (Üretim Yürütme Sistemi), atölyede gerçekleşen üretimi anlık olarak izleyen, kaydeden ve yöneten yazılımdır. İş emirlerinin makinelerde nasıl ilerlediğini, nerede duruş ve fire olduğunu gösterir. ERP ne üretileceğini planlar, MES ise üretimin fiilen nasıl gerçekleştiğini takip eder.

MES ne işe yarar?

MES, planla gerçek arasındaki boşluğu kapatır. Üretim sahasında olup biten her şey, ERP'nin göremeyeceği ayrıntıda MES'te toplanır.

  • İş emrinin hangi makinede, ne zaman ve hangi durumda olduğunu izler.
  • Duruşları, nedenleriyle birlikte kaydeder.
  • Üretilen miktarı ve fireyi anlık sayar.
  • OEE gibi verimlilik göstergelerini otomatik hesaplar.
  • Parti ve izlenebilirlik kayıtlarını tutar.

MES ile ERP arasındaki fark nedir?

ERP işletmenin kaynaklarını ve iş süreçlerini yönetir; MES ise üretim sahasının anlık işleyişini yönetir. İkisi birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar.

  • Odak: ERP sipariş, stok, satın alma ve finansa; MES üretim yürütmeye odaklanır.
  • Zaman ölçeği: ERP genellikle gün ve hafta ölçeğinde; MES saniye ve dakika ölçeğinde çalışır.
  • Veri kaynağı: ERP çoğunlukla elle ya da belge girişiyle; MES makine ve operatörden doğrudan veri alır.
  • Soru: ERP "Ne üretmeliyiz?" sorusunu, MES "Şu an ne oluyor?" sorusunu cevaplar.

ISA-95 katmanları nedir?

ISA-95, işletme sistemleri ile üretim kontrol sistemlerinin nasıl ayrılacağını ve birbirine nasıl bağlanacağını tarif eden uluslararası bir standarttır. Genellikle beş seviyeyle anlatılır.

  • Seviye 0: fiziksel proses; makineler, sensörler ve eyleyiciler.
  • Seviye 1: algılama ve kontrol; PLC ve benzeri kontrolcüler.
  • Seviye 2: izleme ve denetim; SCADA ve operatör ekranları.
  • Seviye 3: üretim operasyonları yönetimi; MES burada yer alır.
  • Seviye 4: işletme planlaması; ERP burada yer alır.

Bu model, MES'in ERP ile sahadaki kontrol sistemleri arasında bir köprü olduğunu gösterir.

MES'e ne zaman ihtiyaç duyulur?

Planlanan ile gerçekleşen üretim arasındaki fark anlaşılamıyorsa MES düşünülmelidir. Duruşların nedeni bilinmiyorsa, fire kaynağı bulunamıyorsa ya da raporlar elle hazırlanıp geç geliyorsa ihtiyaç belirginleşir.

Parti izlenebilirliği gereken sektörlerde de MES önemli bir yer tutar. Her işletmenin gereksinimi farklıdır; bu yüzden önce hangi sorunun çözülmek istendiği belirlenmelidir.

MES projesine nasıl başlanır?

Kısa yol, tüm fabrikayı değil, tek bir hattı ya da birkaç makineyi kapsayan pilotla başlamaktır. Önce makinelerden çalışma durumu ve üretim sayısı otomatik alınır, ardından duruş nedeni girişi eklenir.

Pilot değer üretirse kapsam genişletilir. Böylece hem operatörlerin alışması hem de sistemin sahaya uyarlanması için zaman kalır.

MES ile OEE ve izlenebilirlik nasıl ilişkilidir?

OEE, MES'in en çok kullanılan çıktılarından biridir. MES duruş, üretim sayısı ve hata verisini zaten topladığı için üç bileşeni elle hesaplamaya gerek kalmadan anlık gösterebilir.

İzlenebilirlik de aynı veriye dayanır. Bir partinin hangi makinede, hangi vardiyada ve hangi koşullarda üretildiği kayıt altına alınırsa, sorun çıktığında etkilenen ürünler hızla bulunabilir.

MES ve SCADA aynı şey midir?

Hayır. SCADA, makine ve prosesi izleyip denetlemeye odaklanır; MES ise iş emri, parti ve verimlilik gibi üretim yönetimi konularını kapsar. SCADA çoğu zaman MES'e veri sağlayan katmandır.

Küçük yapılarda bu iki işlev bazen tek ürün içinde sunulur. Önemli olan isimden çok, hangi sorunun hangi araçla çözüleceğinin açık olmasıdır.

MES seçerken sahadaki makinelerle bağlantı kurma kolaylığına, operatör ekranlarının sadeliğine ve ERP ile veri alışverişi yapabilmesine bakılmalıdır. Çok özellikli ama sahada kullanılmayan bir sistem, değer üretmez.

Ayrıca kurulum sürecinde üretim, bakım ve bilgi işlem ekiplerinin birlikte çalışması gerekir. Operatörün sisteme veri girmeyi ek yük olarak görmemesi için ekranlar sade tutulmalı, mümkün olan her veri makineden otomatik alınmalıdır.

Sonuç

MES, ERP'nin planladığı üretimin sahada nasıl gerçekleştiğini anlık gösteren katmandır. ERP'nin yerine geçmez, onunla birlikte çalışır. Fabrikanızda hangi veriyle başlanabileceğini değerlendirmek için akıllı fabrika ve MES çözüm sayfamızı inceleyebilir, ihtiyaç keşfi için bizimle görüşebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

MES ERP'nin yerine geçer mi?
Hayır. ERP planlama, stok ve finansı yönetir; MES üretim sahasını anlık yönetir. İkisi birbirini tamamlar ve veri alışverişi yapar.
ISA-95 nedir?
ISA-95, işletme sistemleri ile üretim kontrol sistemleri arasındaki sınırı ve veri alışverişini tanımlayan uluslararası bir standarttır.
MES hangi verileri toplar?
Makinelerin çalışma durumu, üretim miktarı, duruş nedenleri, fire ve parti bilgisi gibi sahadaki üretim verilerini toplar.
MES'in ERP ile entegrasyonu gerekli midir?
Zorunlu değildir ama genellikle yararlıdır. İş emri ERP'den MES'e, gerçekleşen miktar ise MES'ten ERP'ye aktarılabilir.
Küçük işletmeler MES kullanabilir mi?
Evet. Tek bir hat ya da birkaç makinelik bir pilotla başlanabilir; kapsam değer görüldükçe genişletilir.

Size uygun çözümü birlikte planlayalım.

Demo talep et